Uczymy i wychowujemy od 1916 roku

CO POWINNIŚMY WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI

 

Współczesne dane statystyczne, że stale przybywa uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Obecnie jest ich około 30000. Z praktyki pedagogicznej wiadomo, że rozwój psychofizyczny większości dzieci rozpoczynających naukę szkolną mieści się w granicach norm dla wieku i jest w miarę harmonijny. Jednakże istnieje pewien procent dzieci, które od najmłodszych lat życia wskazują odmienne tempo rozwoju. Są wśród nich dzieci o rozwoju przyspieszonym, opóźnionym, a także z dysharmoniami rozwojowymi, czyli tzw. fragmentarycznymi deficytami rozwojowymi. Są to właśnie dzieci, u których mogą wystąpić specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, czyli dzieci dyslektyczne.

Wyróżnia się wiele typów dysleksji. Najczęściej jednak wyznaczane są one przez zaburzenia prostych funkcji leżących u podstaw złożonej czynności czytania i pisania:

zaburzenia spostrzegania i pamięci wzrokowej, spostrzegania przestrzeni,

zaburzenia spostrzegania i pamięci słuchowej dźwięków mowy i trudności językowych.

Dlatego każde dziecko może mieć inne objawy zaburzeń i problemy szkolne, co wskazuje na potrzebę udzielania mu pomocy z uwzględnieniem indywidualnych, specyficznych potrzeb edukacyjnych.

Pierwszym etapem udzielania pomocy dziecku jest rozpoznanie jego trudności. Dziecko „ryzyka dysleksji” i dziecko dyslektyczne powinno być poddane badaniom diagnostycznym, najlepiej, gdy są to badania wielospecjalistyczne, prowadzone przez psychologa, logopedę i pedagoga. Badania takie prowadzone są w poradniach psychologiczno – pedagogicznych. Konsultacje te pozwalają na ustalenie przyczyn trudności (np. diagnozują dysleksję przy wykluczeniu wad zmysłów, jako jednej przyczyny), a w przypadkach koniecznych stwarzają możliwość udzielenia pomocy medycznej. Pomoc specjalistyczną udzielaną dzieciom ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu obejmuje się nazwą terapii pedagogicznej.

Oto kilka rad, jak rozpoznać dyslektyka (wiek przedszkolny 3 – 5 lat):

mała sprawność ruchowa w zakresie całego ciała, dziecko słabo biega, ma trudności z utrzymywaniem równowagi, jest niezdarne w ruchach, źle funkcjonuje w zabawach ruchowych, z trudem uczy się jeździć na rowerku trzykołowym;

mała sprawność ruchowa rąk, trudności i niechęć do samoobsługi, np. zapinania guzików, sznurowania butów, zabaw manipulacyjnych, źle trzyma ołówek;

słaba koordynacja wzrokowo – ruchowa: budowanie z klocków sprawia mu trudności, rysuje niechętnie i prymitywnie;

opóźniony rozwój lateralizacji: brak przejawów preferencji jednej ręki;

zaburzenia rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej dają znać o sobie w formie: nieporadności w rysowaniu, trudności w składaniu puzzli, wykonywaniu układanek;

opóźniony rozwój mowy, nieprawidłowa artykulacja wielu głosek, trudności z wypowiadaniem złożonych wyrazów, budowanie wypowiedzi, zapamiętywaniem nazw, zniekształcanie nazw przez używanie niewłaściwych przedrostków.

Wiek szkolny (klasa I – III)

1.      Mała sprawność ruchowa całego ciała: dziecko ma trudności z uczeniem się jazdy na dwukołowym rowerze, wrotkach, łyżwach, nartach oraz niechętnie uczestniczy w zabawach ruchowych i lekcjach wf.

2.      Obniżona sprawność ruchowa rąk: nie opanowane w pełni czynności samoobsługowe związane z ubieraniem się, myciem i jedzeniem; trudności z rzucaniem do celu i czytaniem.

3.      Utrzymująca się oburęczność.

4.      Trudności z odróżnieniem prawej i lewej ręki, strony, określeniem położenie przedmiotów względem siebie.

5.      Trudności w koordynacji czynności ręki i oka: brzydko i niechętnie rysuje, pisze, nie mieści się w liniaturze, zagina „ośle uszy”, zbyt mocno przyciska ołówek/długopis, ręka szybko się męczy.

6.      Trudności z zapamiętywaniem (np. tabliczki mnożenia, wierszy), szczególnie sekwencji (np. nazw miesięcy, liter w alfabecie).

7.      Wadliwa wymowa, przekręcania złożonych wyrazów, używanie sformułowań niepoprawnych pod względem gramatycznym.

8.      Trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej: z zapamiętaniem kształtu liter rzadziej występujących, o skomplikowanej strukturze (F, H, Ł, G); mylenie liter podobnych pod względem kształtu, np. l – t – ł, m – n lub liter identycznych, lecz inaczej położonych
 w przestrzeni: p – b – d – g; popełnianie błędów podczas przepisywania tekstów.

9.      Trudności związane z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju spostrzegania słuchowego dźwięków mowy, pamięci słuchowej i mowy: mylenie liter odpowiadających głoskom podobnym fonetycznie (itp. głoski z – s, w – f, d – t, k – g), trudności z zapisywaniem zmiękczeń, mylenie głosek i – j, głosek nosowych ą –om, ę – en, nagminne opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab; pisanie wyrazów bezsensownych; bardzo nasilone trudności podczas pisania ze słuchu (dyktanda).

10.  Trudności w czytaniu: wolne tempo, prymitywna technika (głoskowanie lub sylabizowanie
 z wtórną syntezą słowa), błędy, powolne i słabe rozumienie tekstu.

 

Wiek szkolny – powyżej IV klasy


 

1.      Wolne tempo czytania, niechęć do czytania.

2.      Nieprawidłowa pisownia, dominacja błędów ortograficznych.

3.      Trudności z zapamiętywaniem: wierszy, terminów, nazw: itp. miesięcy, dat, danych, numerów telefonów; przekręcanie nazwisk i nazw, liczb wielocyfrowych.

4.      Trudności w przedmiotach szkolnych wymagających dobrej percepcji wzrokowej, przestrzennej i pamięci wzrokowej: geografii – zła orientacja na mapie, geometrii – rysunek uproszczony, schematyczny, chemii – łańcuchy reakcji chemicznych.

5.      Trudności w przedmiotach szkolnych wymagających dobrej percepcji i pamięci słuchowej dźwięków mowy: trudności w opanowywaniu języków obcych, biologia – opanowanie terminologii, historia – zapamiętanie nazwisk, nazw.

Zestawienie objawów specyficznych trudności dzieci z dysleksją rozwojową ukazuje zmiany, jakie zachodzą wraz z wiekiem i kształceniem się dziecka. Uwidocznia się wyraźna dynamika zmian objawów: niektóre z zaburzeń następują, itp. często od klasy IV nie stwierdza się już trudności w czytaniu, a w pisaniu utrzymują się głównie błędy ortograficzne. Pojawiają się też nowe objawy 
i ich skutki, itp. trudności w językach obcych. Jeżeli wiele objawów występuje jednocześnie, świadczy to o zakłóceniach rozwoju wielu funkcji (szeroki obszar zaburzeń) i powoduje nasilone trudności szkolne. Z reguły mamy do czynienia z pewną „konstelacją’ objawów, która jest uwarunkowana zaburzeniami określonych funkcji, co stanowi o określonym typie dysleksji.

Wyróżnia się wiele typów dysleksji. Najczęściej jednak wyznaczane są one przez zaburzenia prostszych funkcji, leżących u podstaw złożonej czynności czytania i pisania:

1.      Zaburzenia spostrzegania i pamięci wzrokowej, spostrzegania przestrzeni;

2.      Zaburzenia spostrzegania i pamięci słuchowej dźwięków mowy i funkcji językowych.

Dlatego każde dziecko może mieć nieco inne objawy zaburzeń i problemy szkolne, co wskazuje na potrzebę udzielania mu pomocy z uwzględnieniem indywidualnych, specjalnych potrzeb edukacyjnych.

Zofia Stec


 

Zdjęcie Artykułu

 

Certyfikaty

cert1

 

kod certyfikatu

Odwiedziło nas:

Dzisiaj11
W tym miesiącu666
Wszystkich gości31966